Thời gian gần đây, Dinh Độc Lập trở thành địa điểm tổ chức một số sự kiện văn hóa, giải trí, trong đó có đêm nhạc điện tử NEWORLD của ARGY, với sự góp mặt của DJ Adam Beyer, thu hút khoảng 4.000 khán giả tối 2/10.
Những hoạt động này được đánh giá là cách làm mới mẻ, góp phần thu hút giới trẻ, du khách quốc tế đến với không gian di sản. Tuy nhiên, cũng có ý kiến băn khoăn về sự phù hợp của các sự kiện giải trí quy mô lớn tại di tích quốc gia đặc biệt, cũng như ranh giới giữa khai thác kinh tế và bảo tồn giá trị lịch sử.
Đêm nhạc điện tử tổ chức ở Dinh Độc Lập ngày 2/10 (Ảnh: Chụp màn hình).
Trao đổi với phóng viên Dân trí bên lề lễ khai mạc triển lãm “Từ bản vẽ đến biểu tượng” ngày 28/10, KTS Ngô Viết Nam Sơn – con trai KTS Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Độc Lập – cho rằng cần có góc nhìn cởi mở với các hoạt động văn hóa, giải trí trong không gian di sản.
Theo ông Ngô Viết Nam Sơn, kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa là những lĩnh vực có thể mang lại hiệu quả lớn về kinh tế, văn hóa và xã hội, song hiện vẫn chưa được nhiều địa phương khai thác tương xứng với tiềm năng.
Du khách tham quan khai mạc trưng bày chuyên đề “Từ bản vẽ đến biểu tượng” tại Dinh Độc Lập (Ảnh: Bích Phương).
“Chúng ta nên có góc nhìn cởi mở. Những hoạt động đó có thể được tổ chức, miễn là không làm tổn hại đến giá trị di sản, công trình và cảnh quan. Các sự kiện chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng điều quan trọng là mang lại sức sống cho không gian di sản”, KTS Nam Sơn chia sẻ.
Tuy nhiên, theo vị kiến trúc sư, để khai thác hiệu quả kinh tế di sản, điều đầu tiên cần làm là quy hoạch không gian một cách bài bản. Việc bảo tồn không thể chỉ giới hạn trong phạm vi công trình mà phải bao gồm cả cảnh quan và khu vực xung quanh.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nói về đề xuất hình thành vùng lõi di sản ở trung tâm thành phố (Ảnh: Bích Phương).
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết, ông đang đề xuất với UBND TPHCM về việc hình thành vùng lõi di sản tại khu vực trung tâm thành phố, với Dinh Độc Lập giữ vai trò trung tâm.
Theo đề xuất của ông, vùng lõi này trải rộng trong khu vực giới hạn bởi các trục đường Nguyễn Thị Minh Khai, kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, đường Lê Thánh Tôn, đường Cách Mạng Tháng Tám.
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, tương tự nhiều đô thị lớn trên thế giới, TPHCM cần khai thác hiệu quả không gian di sản, tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật xuyên suốt trong năm, thay vì chỉ tập trung vào một số dịp lễ, kỷ niệm. Những hội chợ, triển lãm, chương trình nghệ thuật phù hợp có thể được tổ chức hằng tuần, hằng tháng, từng bước hình thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng.
Theo ông, việc phân vùng, khoanh vùng bảo tồn kết hợp chỉnh trang đô thị đã góp phần tạo nên những khu vực có sức hút về văn hóa, du lịch và thương mại, mang lại lợi ích kinh tế đáng kể.
“Bảo tồn di sản chính là tiền đề để phát triển kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa, đặc biệt với một đô thị có hơn 300 năm lịch sử như TPHCM”, ông nhận định.
Sự hội tụ giữa giá trị kiến trúc, nghệ thuật và ý nghĩa lịch sử đã làm nên vị thế đặc biệt của Dinh Độc Lập (Ảnh: Bích Phương).
KTS Ngô Viết Nam Sơn cũng nhấn mạnh sự cần thiết của các không gian dịch vụ phụ trợ. Khách tham quan di sản không chỉ có nhu cầu tìm hiểu lịch sử, kiến trúc mà còn cần những dịch vụ ăn uống, mua sắm, nghỉ ngơi và các không gian công cộng phù hợp. Do đó, những khu vực công viên, dịch vụ xung quanh di tích cần được tổ chức hài hòa để vừa phục vụ du khách, vừa nâng cao chất lượng không gian đô thị.
Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, khi được quy hoạch và tổ chức bài bản, những hoạt động này không chỉ tạo nguồn lực kinh tế mà còn giúp di sản trở nên gần gũi hơn với cộng đồng, sức sống trong đời sống đô thị hiện đại.
Trưng bày chuyên đề “Từ bản vẽ đến biểu tượng” khai mạc ngày 28/10, giới thiệu các bản vẽ, hình ảnh, tư liệu về quá trình hình thành công trình Dinh Độc Lập, làm nổi bật tư duy sáng tạo của KTS Ngô Viết Thụ cùng các cộng sự, đặc biệt là sự kết hợp giữa kiến trúc hiện đại và văn hóa truyền thống phương Đông.
Điểm nhấn là cách trưng bày theo tinh thần “đồng hiện”, giúp khách tham quan đối chiếu bản vẽ với không gian kiến trúc thực tế.
Ông Trần Hữu Phước, Phó Giám đốc Hội trường Thống Nhất (đơn vị quản lý Di tích lịch sử Dinh Độc Lập), nhấn mạnh Dinh Độc Lập không chỉ là công trình kiến trúc tiêu biểu mà còn là biểu tượng của hòa bình, độc lập và thống nhất dân tộc.
Theo ông, bảo tồn di sản không đơn thuần là gìn giữ công trình mà còn phải phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.
